ROTAVİRUS ENFEKSİYONU VE AŞILARI
Bebek ve çocuklarda en önemli sağlık sorunlarından biri olan akut ishallerin önde gelen nedenlerinden biri rotaviruslardır.İshallerin neden olduğu ölümler ve ağır hastalık tabloları,gelişmiş ülkelerde önemli ölçüde azalmakla birlikte,gelişmekte olan ülkelerde önemli bir sağlık sorunu olarak güncelliğini korumaktadır.Gelişmiş ülkelerde ise artan poliklinik sayıları,tedavi harcamaları,işgücü kaybı olarak etkili olmaktadır.Akut ishal nedeniyle hastaneye yatırılan çocuklardan hemen hemen yarıya yakınında rotavirüsler sorumludur.
İshallerden korunmada kişisel hijyen,el yıkama,oyuncakların temizliği ve anne sütü alımı çok önemli olmasına rağmen bu uygulamalar rotavirus ishallerinin engellenip azaltılmasında etkili olmamaktadır.Hastalık bu bakımdan eşitlikçi bir dağılım göstermekte,gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde benzer sıklıkta görülmektedir.Ülkemizde ishale bağlı ölümler azalmış olsa bile,yine de özellikle 2 yaş altında önemli bir sağlık problemi olarak devam etmektedir.Rotavirus ishalleri diğer ishallere göre daha ağır ve uzun seyredebilir,hatta bazen beslenmede yetersizliğe bile sebep olabilir. Bu nedenle hastalıktan korunmada rotavirus aşıları önem kazanmaktadır.
Yaklaşık 22-23 yıl önce ilk ruhsat alan rotavirus aşısı,barsak düğümlenmesi(invajinasyon) riski nedeniyle,uygulanmaya başlandıktan kısa bir süre sonra kullanımdan kaldırılmıştı.Yeni rotavirus aşılarında bu tür bir problem gözlenmemektedir ve risk,aşı uygulanmamış olanlarla hemen hemen aynıdır,yine de daha önceki aylarında invajinasyon geçirmiş bebeğe önerilmez.Aşı ağır rotavirus ishallerine karşı çok yüksek koruma sağlamakta ve bu nedenle hastaneye yatışları azaltmaktadır.
Rotavirus aşısı,ilk dozu bebek 6-12 haftalık iken uygulanır,bebek 3 aydan büyükse aşıya başlamamak doğru olur.Seçilen aşı tipine göre 2 veya 3 dozluk uygulama yapılır.2 doz yapılan aşıda 2.doz 4.-5..ayda,en geç olarak 6 aylıkta yapılmış olmalıdır. 3 doz yapılan aşı tipinde ise 4. ve 6.aylar aşı için uygundur,son doz 8.aydan sonraya kalmamalıdır. Aşı ağızdan verildiği için,bebek kusarsa aşı dozunun tekrarına gerek yoktur,anne sütü alması da etkinliği azaltmaz.
Aşının en önemli dezavantajı göreceli yüksek maliyetidir ve henüz sağlık bakanlığınca rutin aşı uygulaması yapılmamaktadır,buna karşın rotavirus aşısı ülkemizde önde gelen bir sağlık sorunu olan ishallerde sadece doktora başvuru sayısında artış ve hastane yatışında artışı engellememekte,aynı zamanda çocukla ilgilenen anne-baba ve diğer kişilerin işgücü kaybını da azaltacağı için yaygın aşı uygulamasının desteklenmesi hem toplum sağlığı,hem de toplam maliyet açısından daha akılcı görünmektedir.
Önceki Ayların Konuları:
|